Orta Çağ

Linkz’nin önce reklamlarını görmüştük. Şimdi de sitesi aktif olarak çalışmaya başlamış. Kontera ve Vibrant Media ile büyük benzerlikleri bulunan bir model sunuyorlar.

Sistem kabaca şöyle: Reklamveren reklamını yapacağı kampanya ile ilgili kelimeleri Linkz’den talep ediyor. Linkz de yayıncı ağı içersinde bu kelimeleri bulup müşterisinin reklamını onmouseover’da gösteriyor. Reklamı gören kişi eğer reklama tıklarsa yayıncı para kazanıyor. Bildiğimiz içerik reklamcılığı yani.

Adsense, Adbrite gibi yabancı ürünlere alternatif olan Linkz, Adklik ve Adnet gibi ürünlerin çıkması kesinlikle takdir edilecek bir durum. Ancak ürünlerin verdiği hizmet kalitesi, yayıncı ağı ve teknik alt yapısı da mutlaka güçlü olmalı. Lokal ürünler bu sorunları da zamanla aşacaklardır.

Tabi akla gelen bir sürü de soru var.

Yayıncıya tıklama başına yaklaşık hangi fiyatı öneriyorlar?

Reklamveren de tıklama başına mı ödeme yapıyor?

Online olarak yayıncı ve reklamveren tüm başvuruları, ödemeleri ve reklam takiplerini yapabilecek mi?

Blog yayıncılarına ne şekilde ödeme yapılıyor?(Blog yayıncılarını kabul ediyorları mı?)

İçerik reklamcılığı her gün yeni ürünlerle zenginleşiyor. ContentLink de her gün büyüyen networkü ile bu alanda katkı sağlamakta. ContentLink 5 farklı reklam modelini destekliyor. Reklam veren veya yayıncı olarak üye olup hizmetlerinden faydalanabilirsiniz. Ayrıca bir WordPress bloğunuz varsa ve para kazanmak isterseniz WordPress eklentileriyle hemen para kazanmaya başlayabilirsiniz.Demosu da burada.

Bilgi kümeleri ile bilgiye ulaşanlar arasındaki etkileşimi zenginleştirmek için yapılan disiplinlere denir. Bir kitabın index ve içindekiler bölümleri bilgi mimarisi ile gerçekleşir. Genelde web sitelerinin tasarımları sırasında telaffuz edildiğinden bir çeşit tasarım çalıması gibi yanlış bir algıya sahiptir. Web navigasyonu bu işin küçük bir parçasıdır.

Bilgiyi çekici ve anlaşılır biçimde sunmak, sezgilerimizi izleyerek yeni bilgiye ulaşmayı eğlenceli ve kolay bir yolculuk gibi tasarlayabilmek, “bilgi mimarisi”nin temel meselesidir. İsim babası Richard Saul Wurman‘dır.

Bilgi mimarisi bir web sitesi için tasarımdan, yazılımdan ve kullanılabilirlik değerlerinden önce gelir ve her üçünden çok daha önemlidir. Semantik web bilgi mimarisinin gelişmesinin bir sonucudur.

Şuradan ingilizce güzel bir kaynağa ulaşabilirsiniz.

Evet bunlar da oluyor. Dünyanın en büyük açık, özgür ansiklopedisinde yanıltıcı, karalayıcı bilgilere bu aralar sıkça rastlanır oldu. Çeşitli radikal guruplar, kolay olan ama yasal olmayan yollardan menfaat sağlamak isteyenler, rakiplerini karalamak isteyenler artık Wikipedia’ya da bulaşmı durumda. Sevmediğiniz birini Wikipedia’da mı gördünüz? Hemen altına “ünlü bir gay’dir” diye altına haşiye düşün. Rakibinize de atabildiğiniz çamuru atın.

Wikipedia’nın karalama nedeniyle Fransa’da devam eden davası sona erdi. Wikipedia suçsuz bulundu. Ancak soruna bir çözüm getirilmedi. Wikipedia yayın desteği verdiği tüm dillerde daha hızlı dernekleşmek zorunda.

Türkçe içerikli sosyal imleme (social bookmark) dendiğinde aklımıza gelen belli başlı 2-3 site var. Bunlar

www.100puan.com

www.oyyla.com

www.101bilge.com

www.linkibol.com

www.tusul.com

www.bagcik.com

ve

yeni açılan http://yumile.mynet.com 

Bunlar tabiki yurtdışındaki örneklerine göre çok zayıf kalmaktalar. Türkiye’deki güçlü medya guruplarının internet uzantıları henüz sosyal işaretlemenin gücünü farkedememişler. Farkına vardıkları gün ise gecikmiş bir gün olacaktır.

oynasana.com‘da dolaşırken bazı harflerin altının çizili olduğunu gördüm. Bir de baktım o da ne! Linkz yayına çıkmış haberimiz yok. Hemen heyecanla siteye bakmak istedim ama kocaman Linkz yazısı ve boş bir sayfadan başka birşey yok. Reklamı biraz inceledim. Şimdilik Arçelik ve Coca-cola reklamları çıkıyor. Üstelik VibrantMedia‘nın formatıyla hemen hemen aynı.

Kısmen hayal kırıklığına uğradım. Çünkü bu tip modelleri yurtdışında daha çok forum sitelerinde uyguluyorlar ve aslında çok da başarılı değiller. Diğer taraftan kobiler için kullanılabilirliği ve faydası çok düşük bir reklam modeli. Yani kobiler hala google’a mahkum görünüyor. Linkz tabi ki bu yapıyı geliştirecektir. Ancak büyük oyunculara reklam satması bu yapıyla kolay olmayacaktır.

Hürriyet adına ‘Bumerang’ dediği yeni bir Web 2.0 ürünü çıkarmış. Buna göre Hürriyet’e üye olduktan sonra size verilen script kodu kendi sitenize koyuyorsunuz. Gelen kodda hürriyet güncel haberleri bulunmakta. Üstelik beyaz arka plana standart fonlarla görüntüleniyor. Yani sayfanıza uygun bir arayüz seçemiyorsunuz. Neyse uzatmayalım sitenize koyduktan sonra eğer sitenize gelen kullanıcılar haberlere 1 defa tıkladığında Hürriyet sizin belirlediğiniz link ve metni  3 defa kendi sitesinde gösteriyor. Sonuç:

1. 3 görüntüye 1 tık hiç de adil değil. Çünkü sizin linkinizi sayfanın en altına koymakta. 3 değil 300 defa bile gösterse sizin gönderdiğiniz 1 tık’ın hakkını veremez.
2. Siz Hürriyetin trafiğini katkıda bulunup, haberlerini de yayınlarken; Hürriyet size sadece gösterim veriyor.
3. Aynı alanda ADnet reklamı da var. Sanki niyet 1 parmak bal çalıp sonra ADnet satışına yönlendirmek şeklinde.
4. Amiral Gemisi antin kuntin Web 2.0 servisleri yapacağına önce anasayfasını toparlasın. Haber ve reklam birbirine girmiş.

İş modeli ile ilgili sorunlar düzentilirse Bumerang belki işe yarar.

Google 2006 şubatında Measure Map adında yeni yazılmış bir blog analiz programını satın almıştı. O tarihten itibaren Google’ın web analiz araçları pazarında rekabet edeceğini kolayca kestirebildik. Yeni sürümde de gördük ki Google rakip tanımıyor! Peki bu kadar detaylı güzel veriler verirken nasıl para kazanacak? Üstelik de script tabanlı, anlık veri depolayarak bu işi yapmak tecrübelerle sabittir ki hiç de kolay değil. Evet analizler arasında Adwords sonuçlarını ayrı değerlendirerek, keywordle ilgili tavsiyeler vererek Adwords’e yönlendirmeler yapıyor. Bu da Adwords gelirlerini artırır belki. Yine de google kocaman bir analiz aracı yapıp buradan para kazanmıyorsa çöküşü yakındır ve hızlıdır. 1 yılda çökmedi o zaman bilmediğimiz gelir kaynakları var google imparatorluğunun galiba.

Diğer taraftan google’a üye olan kullanıcılar Google Gizlilik Sözleşmesi‘ni detaylı okuyorlar mı? Bütün sır burada aslında. Google dünyadaki insanların kişisel bilgilerinin ve internetteki davranışlarının saklandığı büyük bir havuz gibi duruyor. Sözleşmeyi de okumadan kabul ettiğimizden tüm kişisel bilgilerimizin kullanımını google’a emanet ediyoruz.

‘Elimde dünyanın demografisi var baba kaça alırsın?’

‘Asya pazarında popüler ürün listesi verelim mi abi? Yanlız sana tuzlu olur biraz!’

‘Bilader Türkiye’de hangi işe yatırım yapalım? Porno deme ama o bilgiyi açıkladınız tek kuruş ödemem…’

‘CIA ile el sıkıştık teröristleri online olduklarında ihbar edicez CPH(Cost per Head-Kelle başına)10.000$!!’

www.adnet.com.tr adresinde ADnet Biz hakkında bilgiler var. Buna göre sitenize ADnet reklamı almanız için bir modül tasarlanmaktaymış. Ancak “çok yakında” ile biraz daha bekletecekler sanırım. Merakla bekliyoruz ADnet Biz’i. Ne kadar para kazandırıyor? Google’dan daha cazip bir teklif sunsa iyi olur.

Netratings internet mecrasının bilinen en büyük rating kuruluşu. SiteSensus adlı ürünleriyle site ölçümleri yapıp rekabetçi ortamlar hazırlamaktalar. Şimdi de VideoSensus ile stream edilen online ürünlerin ölçümünü yapabilecek bir ürün geliştirmişler. Yani internette yayınladığınız bir videoyu kimler izlemiş ne kadarını izlemiş hangi demografik özelliklere sahip insanlar izlemiş tümünü size raporlayabiliyor. Ürünün başlıca 2 özelliği var. Bir tanesi streaming yapan sunucuya küçük bir kod yükleyip tüm gösterim aktivitelerini topluyor. Bir diğer kurgu da panel kullanıcısı olarak adlandırılan demografi ölçümü yaptıkları kullanıcıların bilgisayarlarındaki yazılımda çalışaıyor. Ayrıca videolarla ilişkili tag girişi yapılmışsa bu bilgiyi de değerlendirebiliyor. Ürünü şimdiden ESPN, CNN, VideoEgg, NBC, Cartoon Network siteleri kullanmaya başlamış.

Netratings ürünle ilgili tüm patent ve telifleri de almış. Yani video işinin geleceğini görüp yatırım yapmışlar. Bu ayrıntıyı kaçırmamak lazım. Online pazarın genişlediği alanlar artık klasik mecraları ciddi tehdit ediyor. Televizyon ve gazete hibritleşerek internete kazandırılıyor.