Davranışsal Hedefleme veya Behavioral Targeting Nedir?

Davranışsal hedefleme aslında online reklamcılığa ait bir terim. Diğer taraftan tüm reklamcıların idealde ulaşmak istedikleri bir “kızıl elma” veya “Holy Grail”. MSN, Yahoo, Google, AOL bu işi birkaç yıldır yaptıklarını söylüyorlar. AOL Tacoda adında bir davranışsal hedefleme ürününe bir sürü para ödeyip satın aldı.

Amerikadaki Davranışsal HEdeflemeye ayrılan bütçe.

Ne yapar bu davranışsal hedefleme?

İnternette kullanıcıları geniş bir çerçevede izleyip, bıraktığı izleri de değerlendirip sonra kullanıcıya davranışlarına uygun olan en iyi reklamı göstermeye çalışır. Bazen demografinizden, bazen coğrafik bilgilerinizden bazen de siteleri gezme alışkanlıklarınızla ilgili bilgilerden dolayı size özel reklamlar görebilirsiniz. Ancak bu reklamarı diğerlerinden ayırt etmeniz mümkün değildir. Reklam networkü ne kadar büyükse sistem o kadar performanslı işler. Mesela diyelim ki siz bebek sahibi ve çalışan bir annesiniz. Gideceğiniz belli başlı siteler var. Bebeğinizle ilgili sitelerde pratik bilgilere bakabilirsiniz, sonra kadın veya fitness sitelerinde dolaşabilirsiniz, birikiminiz varsa da ekonomi hakkındaki haberleri yüzeysel okursunuz. Dahası anketlerde tercihlerinizi belirterek davranışınızı bildirirsiniz. Bir de demografik bilgilerinizi network içindeki herhangi bir alana bırakmışsanız artık size özel reklamları herhangi bir sayfada görmeye başlarsınız ancak fark etmeden…

Davranışsal hedfleme bir taraftan bakıldığında kullanıcıya dost reklamlar getirerek aslında kullanıcıya bir fırsat sunmuş oluyor. Alakasız reklamları göstermiyor. Ancak özel hayata girip girmediği de tartışılır.

Azınlık Raporu

İnternet reklamcılığının geldiği nokta o kadar büyülü ki diğer reklam mecralarını da heyecanlandırıyor. Bir gün tüm mecralar dijitalleştiğinde bu sistem tüm reklam alanlarını kulanabilir hale gelebilir ve filmlerde(Azınlık Raporu-Minority Report) olduğu gibi gittiğiniz caddede tüm reklam tabelaları size isminizle hitab edip reklamları iletebilir.

Türkiye’de Doğan Grubunun internet reklamcılığı üzerine çalışan Medyanet MediaMind adındaki ürünü ile benzer bir işi yaptıklarını söylüyorlar. Ayrıca Mynet de Clickmos ile benzer bir çalışma yapmakta.

Sonuçta reklamveren eğer teknolojiden kormuyorsa, yeni teknolojileri denemeye meraklıysa ve tabi ürünler de gerçekten iyi geri dönüş verebilirse işte size geleceğin reklamcılık altyapısı. İnternet zaten sessiz bir reklamcılık devrimi yapmıştı. Davranışsal hedefleme de işin tuzu biberi olacak gibi…

Yahoo Web Analytics vs. Google Analytics

Yaklaşık 2 yıldır Google’ın ücretsiz Analytics aracı, web ölçüm sektörünü dağıtıp atmıştı. Bir çok ücretli web ölçüm yazılımı satan şirket farklı iş modellerine doğru kaydı. (Örneğin Omniture) Google o kadar hızla yaygınlaştı ki online sektöründe küçük ve orta boylu sitelerin neredeyse tamamı kullanır oldu. Tam da bu konumda Yahoo yeni ürününü patlattı: Yahoo Web Analytics!.

Ürünü henüz kullanmaya başladım ve ilk göze çarpan Google Analytics’in gün aşırı veya 3-4 saatlik güncellenen raporuna karşılık Yahoo’nun birkaç dakika içinde ziyaret bilgilerini güncelleyebildiğini gördüm.

 

Yahoo’nun bir başka güzelliği demografik analiz yapabilmesi. Sanırım birkaç ayar gerektiriyor ama bu özellik bile başlı başına Google ile farkını ortaya koyuyor.

Başka bir yeni özelliği de gelen ziyaretçilerin farklı segmentlerde değerlendirme imkanına sahip olması. Yani trafik kaynağına veya domaine göre belirlediğiniz kullanıcı segmentlerini gruplayıp sitenizdeki hareketlerini toplu olarak görmenize yardımcı oluyor. Aslında segmentasyon bir davranışsal hedefleme terimi. Kullanıcıların sitenizdeki davranışlarına göre karşılarına farklı olasılıklar sunarak sitenizdeki geçirdiği vakti artırabilir, daha çok sayfa görüntülenmesini sağlayabilirsiniz.

E-ticaret  siteleri içinse ürünlerini daha iyi track edebilecekleri yeni araçlar geliştirilmiş.

Sonuç olarak tüm bu zahmete katlanarak çıkartılan bu ücretsiz ürünün amacını merak etmişsinizdir. Hemen söyleyelim: Reklam pazarı. Online reklam pazarı için ölçümleme, reklamı hedefleme, reklam gösterimi ve geri dönüşleri tek ekrandan ölçebildiğiniz bir aracınız varsa mükemmel kampanyalar yapma imkanınınız da vardır.

Şimdi Yahoo mutlaka Google Adsense benzeri ürününü çıkarmayı planlıyordur…

Linkz sitesi yayında.

Linkz’nin önce reklamlarını görmüştük. Şimdi de sitesi aktif olarak çalışmaya başlamış. Kontera ve Vibrant Media ile büyük benzerlikleri bulunan bir model sunuyorlar.

Sistem kabaca şöyle: Reklamveren reklamını yapacağı kampanya ile ilgili kelimeleri Linkz’den talep ediyor. Linkz de yayıncı ağı içersinde bu kelimeleri bulup müşterisinin reklamını onmouseover’da gösteriyor. Reklamı gören kişi eğer reklama tıklarsa yayıncı para kazanıyor. Bildiğimiz içerik reklamcılığı yani.

Adsense, Adbrite gibi yabancı ürünlere alternatif olan Linkz, Adklik ve Adnet gibi ürünlerin çıkması kesinlikle takdir edilecek bir durum. Ancak ürünlerin verdiği hizmet kalitesi, yayıncı ağı ve teknik alt yapısı da mutlaka güçlü olmalı. Lokal ürünler bu sorunları da zamanla aşacaklardır.

Tabi akla gelen bir sürü de soru var.

Yayıncıya tıklama başına yaklaşık hangi fiyatı öneriyorlar?

Reklamveren de tıklama başına mı ödeme yapıyor?

Online olarak yayıncı ve reklamveren tüm başvuruları, ödemeleri ve reklam takiplerini yapabilecek mi?

Blog yayıncılarına ne şekilde ödeme yapılıyor?(Blog yayıncılarını kabul ediyorları mı?)

ContentLink reklamları yaygınlaşıyor.

İçerik reklamcılığı her gün yeni ürünlerle zenginleşiyor. ContentLink de her gün büyüyen networkü ile bu alanda katkı sağlamakta. ContentLink 5 farklı reklam modelini destekliyor. Reklam veren veya yayıncı olarak üye olup hizmetlerinden faydalanabilirsiniz. Ayrıca bir WordPress bloğunuz varsa ve para kazanmak isterseniz WordPress eklentileriyle hemen para kazanmaya başlayabilirsiniz.Demosu da burada.

Hürriyet Bumerang ve Komik Pazarlık

Hürriyet adına ‘Bumerang’ dediği yeni bir Web 2.0 ürünü çıkarmış. Buna göre Hürriyet’e üye olduktan sonra size verilen script kodu kendi sitenize koyuyorsunuz. Gelen kodda hürriyet güncel haberleri bulunmakta. Üstelik beyaz arka plana standart fonlarla görüntüleniyor. Yani sayfanıza uygun bir arayüz seçemiyorsunuz. Neyse uzatmayalım sitenize koyduktan sonra eğer sitenize gelen kullanıcılar haberlere 1 defa tıkladığında Hürriyet sizin belirlediğiniz link ve metni  3 defa kendi sitesinde gösteriyor. Sonuç:

1. 3 görüntüye 1 tık hiç de adil değil. Çünkü sizin linkinizi sayfanın en altına koymakta. 3 değil 300 defa bile gösterse sizin gönderdiğiniz 1 tık’ın hakkını veremez.
2. Siz Hürriyetin trafiğini katkıda bulunup, haberlerini de yayınlarken; Hürriyet size sadece gösterim veriyor.
3. Aynı alanda ADnet reklamı da var. Sanki niyet 1 parmak bal çalıp sonra ADnet satışına yönlendirmek şeklinde.
4. Amiral Gemisi antin kuntin Web 2.0 servisleri yapacağına önce anasayfasını toparlasın. Haber ve reklam birbirine girmiş.

İş modeli ile ilgili sorunlar düzentilirse Bumerang belki işe yarar.

ADnet Biz

www.adnet.com.tr adresinde ADnet Biz hakkında bilgiler var. Buna göre sitenize ADnet reklamı almanız için bir modül tasarlanmaktaymış. Ancak “çok yakında” ile biraz daha bekletecekler sanırım. Merakla bekliyoruz ADnet Biz’i. Ne kadar para kazandırıyor? Google’dan daha cazip bir teklif sunsa iyi olur.

Nielsen/Netratings VideoSensus adındaki yeni ürününü duyurdu

Netratings internet mecrasının bilinen en büyük rating kuruluşu. SiteSensus adlı ürünleriyle site ölçümleri yapıp rekabetçi ortamlar hazırlamaktalar. Şimdi de VideoSensus ile stream edilen online ürünlerin ölçümünü yapabilecek bir ürün geliştirmişler. Yani internette yayınladığınız bir videoyu kimler izlemiş ne kadarını izlemiş hangi demografik özelliklere sahip insanlar izlemiş tümünü size raporlayabiliyor. Ürünün başlıca 2 özelliği var. Bir tanesi streaming yapan sunucuya küçük bir kod yükleyip tüm gösterim aktivitelerini topluyor. Bir diğer kurgu da panel kullanıcısı olarak adlandırılan demografi ölçümü yaptıkları kullanıcıların bilgisayarlarındaki yazılımda çalışaıyor. Ayrıca videolarla ilişkili tag girişi yapılmışsa bu bilgiyi de değerlendirebiliyor. Ürünü şimdiden ESPN, CNN, VideoEgg, NBC, Cartoon Network siteleri kullanmaya başlamış.

Netratings ürünle ilgili tüm patent ve telifleri de almış. Yani video işinin geleceğini görüp yatırım yapmışlar. Bu ayrıntıyı kaçırmamak lazım. Online pazarın genişlediği alanlar artık klasik mecraları ciddi tehdit ediyor. Televizyon ve gazete hibritleşerek internete kazandırılıyor.

Reklamz Linkz’yi duyurdu

Türkiye’deki interaktif medya ajanslarından biri olan ReklamZ (2002de kurulmuş) text link reklam vermek isteyenler için yeni bir çözüm ürettiğini duyurdu. Henüz yayında olmayan sistemin 13milyon tekil kullanıcıya ulaşacağını açıklamışlar. Aynı zamanda Google Adwords Qualified Professional lisansları da varmış. Şimdi merkım şu: Google için ReklamZ’ye gelen müşterilere LinkZ mi önerecekler? Böyle yaparlarsa Google müşterilerini de kaybederler bence.

Bir de şuradaki yazıda LinkZ için ”Türkiye’de ilk defa kendi yazılımımızla” gibi bir ifade kullanılmış. Bildiğim kadarıyla ADnet de %100 yerli bir yazılım. O zaman LinkZ ilk olmuyor.

Sonuç: Rekabet iyidir ama haklı olmak şartıyla.

ADnet Beta 2 sürümü ile yayında.

Doğan gurubu internet sitelerinde reklam vermek isteyen kullanıcılar için tasarlanmış olan ADnet yeni sürümünü yayınladı. İlk sürümünde daha önce denenmemiş bir iş modelini (seri ilanlar gibi günlük yayın başına ödeme) Türkiye’de denemişlerdi.

Başlıca yenilikler şunlar:

1. Tıklama başına öde: Önceki sürümde sadece günlük sabit satış vardı. Yeni sürümde tıpkı Adwords, Adbrite, Adsonar gibi tıklama başına ödeme yapabiliyorsunuz.

2. ADnetBiz: Artık sadece Doğan gurubu siteleri değil, gurup dışı farklı siteler de ADnet reklamlarını sitelerine koyup para kazanabilecekler. Ancak henüz bu uygulamaya başlamamışlar.

Günlük sabit yayın satışı da devam ediyor. Yeni reklam modellerini de merakla bekliyoruz.

Google&DoubleClick birleşmesi reklam pazarını büyütür mü?

Online reklam pazarının büyüklüğü ülkelere göre değişiklik gösterebiliyor. Türkiye’de online reklam pazarının düşük olduğunu da biliyoruz(%1ler seviyesinde imiş!). Ama online reklam pazarı kısa sürede global bir pazara dönüşme eğiliminde. Bu eğilimin de 2 öncü şirketi birleşmek üzere. DC banner pazarında önde Goog ise metinsel reklam pazarında rakipsiz görünüyor.

İkilinin birleşmesi pazarda büyük gürültü kopardı. Yahoo, Microsoft ve AOL birleşmeden rahatsızlık duyduklarını farklı şekillerde ifade ettiler. Birleşme ile ortaya büyük bir reklam iletim platformu kurulacağı tahmin ediliyor. Platform aslında klasik medyayı da tehdit eder nitelikte. Platforma sadece internet reklamaları değil, gazete, TV reklamlarını da dahil edebileceklerini biliyoruz. Google adwords ve adsense ile hiç reklam vermemiş milyonlarca yeni müşteriyi online pazara kazandırarak faydalı işler yapmıştı. Ancak Google sürekli geliştiriyor ve hızla büyüyor. Bu da herkesi korkutuyor.

Fırsat şu: Reklam veren artık lokal yayıncıların tekelinden kurtulabilir ve global bir reklam ağından daha etkili bir reklam platformuna geçiş yapabilir. Yayıncı ise global reklamlar alabilir.

Bu durum pazarı kesinlikle büyütecektir. Ama pasta büyüdüğünde payın en büyüğü de pastayı büyütene verilir…